🌎زمستان فولاد در راه است؛ دولت بهجای اصلاح زیرساخت، راه محدودیت را برمیگزیند؟
نشست بیستم آبان کمیته راهبری گروه فولاد خوزستان در شرایطی برگزار شد که مجموعهای از ناترازیها در انرژی، ارز و تأمین مواد اولیه، تولید را بیش از هر زمان در معرض تهدید قرار داده است. امین ابراهیمی، مدیرعامل فولاد خوزستان، با اشاره به «عمق ناترازیها» هشدار داد که شکاف میان نرخ رسمی و آزاد ارز میتواند چالشی بزرگتر از بحران برق و گاز باشد و مستقیماً هزینه تمامشده را افزایش دهد.
ناترازی انرژی؛ مزیت دیروز، تهدید امروز
صنعت فولاد تنها ۵ درصد از گاز کشور را مصرف میکند، اما بیشترین سهم مصرف به واحدهای احیای مستقیم و تولید آهن اسفنجی تعلق دارد. توسعه صنعت بر مبنای وفور گاز بود، در حالی که زیرساخت تولید و انتقال انرژی توسعه نیافت و امروز گاز از مزیت به «پاشنهآشیل» صنعت تبدیل شده است. در زمستان، حدود ۳۰ درصد ظرفیت احیای مستقیم بهدلیل کمبود گاز متوقف میشود و در تابستان ۱۴۰۴ نیز قطعیهای برق باعث کاهش تولید و سقوط حاشیه سود فولادسازان از ۳۰ درصد به کمتر از پنج درصد شد.
ناترازی ارزی؛ چالش تازه
افزایش فاصله نرخ رسمی و آزاد، هزینه واردات تجهیزات، الکترود، قطعات و مواد مصرفی را سنگین کرده و رقابتپذیری صادراتی فولاد را کاهش میدهد. ابراهیمی تأکید کرد این ناترازی «بهمراتب سنگینتر» از بحران انرژی است، هرچند سازوکار تهاتر ارزی در فولاد خوزستان میتواند فشار را تا حدی کاهش دهد.
تولید پایدار؛ نیازمند سیاست انرژی پایدار
ایران با تولید ۳۱ میلیون تن فولاد خام در ۲۰۲۴ در رتبه دهم جهان قرار دارد، اما این رقم با هدف ظرفیت ۵۵ میلیون تنی افق ۱۴۰۴ فاصله زیادی دارد. اختلاف ظرفیت نصبشده و تولید واقعی، نتیجه مستقیم ناترازی انرژی، ارز و زیرساختهاست.
تجربه فولاد خوزستان نشان میدهد بدون اصلاح سیاستهای انرژی و نقش دولت در زیرساختها، حتی اقداماتی مانند احداث نیروگاههای خودتأمین، بازچرخانی آب و تهاتر ارزی نیز کفایت نمیکند. صنعت فولاد اکنون میان مزیتهای بالقوه و محدودیتهای بالفعل قرار گرفته است: بحران انرژی، ناترازی ارزی، کمبود مواد اولیه، ضعف حملونقل، محدودیت آب و مقررات بیثبات. با وجود این چالشها، فولاد خوزستان تلاش دارد با اتکا به تهاتر ارزی، سرمایهگذاری در انرژی و ارتقای بهرهوری، مسیر پایداری تولید را حفظ کند. تولید پایدار بدون انرژی، سیاست و زیرساخت پایدار ممکن نیست؛ گزارهای که امروز بیش از هر زمان دیگری در صنعت فولاد ایران مصداق دارد.
📱
